🌐 Komendy Sieciowe – CMD
CMD Sieć – ipconfig, ping, netstat i inne
KomendaOpisPrzykład
ipconfigPodstawowa konfiguracja IP, maska, bramaipconfig
ipconfig /allPełna info: MAC, DHCP, serwery DNS, dzierżawaipconfig /all
ipconfig /releaseZwolnienie adresu IP z DHCPipconfig /release
ipconfig /renewPobranie nowego adresu IP z DHCPipconfig /renew
ipconfig /flushdnsWyczyszczenie cache DNSipconfig /flushdns
pingSprawdzenie dostępności hosta (ICMP)ping 8.8.8.8 -t
tracertŚledzenie trasy pakietu do celutracert google.com
nslookupKwerenda DNS – nazwa → IP lub IP → nazwanslookup google.com 8.8.8.8
nslookup -type=MXRekordy MX domeny (serwery pocztowe)nslookup -type=MX firma.pl
netstat -anoAktywne połączenia TCP/UDP z PID procesunetstat -ano | findstr :80
netstat -eStatystyki interfejsów Ethernet (błędy, bajty)netstat -e
netsh wlan show interfacesStatus karty Wi-Fi, SSID, sygnałnetsh wlan show interfaces
getmac /vAdresy MAC wszystkich interfejsów sieciowychgetmac /v
👥 Użytkownicy i Grupy – CMD
CMD Komendy net user / net localgroup
KomendaOpisPrzykład
net userLista lokalnych użytkownikównet user
net user NAZWA HASŁO /addTworzenie lokalnego kontanet user janek Haslo1! /add
net user NAZWA /deleteUsunięcie konta użytkownikanet user janek /delete
net user NAZWA /active:noWyłączenie konta (bez usuwania)net user janek /active:no
net user NAZWA /domainOperacje na użytkowniku w domenie ADnet user janek /domain
net localgroupLista lokalnych grupnet localgroup
net localgroup GRUPA UŻYT /addDodanie do grupy lokalnejnet localgroup Administratorzy janek /add
net localgroup GRUPA /addTworzenie lokalnej grupynet localgroup Technicy /add
net group GRUPA /add /domainTworzenie grupy domenowej (na DC)net group Uczniowie /add /domain
net group GRUPA UŻYT /add /domainDodanie do grupy domenowejnet group Uczniowie janek /add /domain
net use Z: \\serwer\udziałMapowanie dysku sieciowegonet use Z: \\srv\dane
🔧 Zarządzanie Systemem – CMD
CMD Diagnostyka i naprawy systemu
KomendaOpisPrzykład
sfc /scannowSkanowanie i naprawa plików systemowych (wymaga admina)sfc /scannow
chkdsk /f /rSprawdzanie dysku (/f naprawia błędy, /r złe sektory)chkdsk C: /f /r
gpupdate /forceWymuszenie zastosowania zasad grupy (GPO)gpupdate /force
gpresult /rPokaż zastosowane zasady grupygpresult /r
systeminfoPełne informacje o systemie, RAM, sieci, hotfixachsysteminfo
dism /Online /Cleanup-Image /RestoreHealthNaprawa obrazu systemu Windowsdism /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth
tasklistLista działających procesów z PIDtasklist | findstr chrome
taskkill /PID 1234 /FZakończenie procesu po PID (wymuszone)taskkill /PID 1234 /F
sc queryStatus usługi Windowssc query wuauserv
sc start / stopStart/Stop usługi systemowejsc start spooler
shutdown /r /t 0Natychmiastowy restart komputerashutdown /r /t 0
shutdown /s /t 0Natychmiastowe wyłączenieshutdown /s /t 0
robocopyZaawansowane kopiowanie z synchronizacją i logowaniemrobocopy C:\Dane D:\Backup /MIR /LOG:log.txt
xcopyKopiowanie katalogów z atrybutamixcopy C:\Dane D:\Backup /E /I /H
icaclsZarządzanie uprawnieniami NTFS (nowszy cacls)icacls C:\Folder /grant janek:(OI)(CI)F
attribUstawienie atrybutów pliku: H (ukryty), R (tylko odczyt)attrib +H plik.txt
📊 Diagnostyka Sprzętu – WMIC
WMIC RAM
:: Pojemność i prędkość kości RAM
wmic memorychip get DeviceLocator, Capacity, Speed

:: Typ pamięci (DDR4=26, DDR3=24), producent
wmic memorychip get DeviceLocator, MemoryType, Manufacturer

:: Całkowita RAM (w KB) – podziel przez 1048576 → GB
wmic ComputerSystem get TotalPhysicalMemory
WMIC CPU i Płyta Główna
:: Dane procesora (nazwa, rdzenie, częstotliwość)
wmic cpu get Name, NumberOfCores, MaxClockSpeed

:: Płyta główna – producent i model
wmic baseboard get Product, Manufacturer, Version

:: Dane dysków twardych
wmic diskdrive get Model, Size, InterfaceType
📝 Rejestr Windows – Kluczowe Lokalizacje
REJESTR Gałęzie rejestru
SkrótPełna nazwaZastosowanie
HKLMHKEY_LOCAL_MACHINEUstawienia sprzętu i oprogramowania dla całego systemu
HKCUHKEY_CURRENT_USERUstawienia profilu zalogowanego użytkownika
HKUHKEY_USERSProfile wszystkich użytkowników
HKCRHKEY_CLASSES_ROOTSkojarzenia plików, COM/OLE
HKCCHKEY_CURRENT_CONFIGBieżący profil sprzętowy
HKLM\SOFTWARE\...\RunAutostart programów przy starcie systemu (wszyscy użytkownicy)
HKCU\SOFTWARE\...\RunAutostart przy logowaniu (bieżący użytkownik)
📜 Skrypty egzaminacyjne – BAT & PowerShell
BAT Skrypt 1 – Masowe tworzenie użytkowników z pliku TXT

Plik uzytkownicy.txt zawiera loginy po jednym w linii.

:: masowe_konta.bat – uruchom jako Administrator
@echo off
chcp 65001
set HASLO=Haslo123!

for /f "tokens=1 delims=," %%L in (uzytkownicy.txt) do (
    net user %%L %HASLO% /add /y
    net localgroup "Uzytkownicy" %%L /add
    echo [OK] Utworzono konto: %%L
)
echo Gotowe!
pause
BAT Skrypt 2 – Masowe konta domenowe (pętla /L)
:: konta_domenowe.bat – uruchom na kontrolerze domeny jako Admin
@echo off
chcp 65001
setlocal enabledelayedexpansion
set HASLO=Zaq12wsx!
set GRUPA=Uczniowie

:: Tworzy konta: uczen01 .. uczen05
for /L %%i in (1,1,5) do (
    set NR=0%%i
    set NR=!NR:~-2!
    net user uczen!NR! %HASLO% /add /domain
    net group %GRUPA% uczen!NR! /add /domain
    echo [OK] uczen!NR!
)
pause
⚠️ Uwaga: Flaga /domain wymaga uruchomienia na DC. Do obsługi ! potrzebne setlocal enabledelayedexpansion.
PS1 Skrypt 3 – Automatyczny backup folderu do ZIP z datą
# backup.ps1
$Zrodlo = "C:\Dokumenty\Projekt"
$Cel    = "D:\Backup"
$Data   = Get-Date -Format "yyyy-MM-dd_HH-mm-ss"
$ZIP    = "$Cel\Backup_$Data.zip"

if (-not (Test-Path $Cel)) { New-Item -ItemType Directory -Path $Cel | Out-Null }

Compress-Archive -Path "$Zrodlo\*" -DestinationPath $ZIP -CompressionLevel Optimal
Write-Host "[OK] Backup: $ZIP"
PS1 Skrypt 4 – Ustawienie statycznego adresu IP
# ustaw_ip.ps1 – uruchom jako Administrator
$Karta  = "Ethernet 0"         # sprawdź: Get-NetAdapter
$IP     = "192.168.1.100"
$Prefix = 24                   # /24 = 255.255.255.0
$Brama  = "192.168.1.1"
$DNS    = "8.8.8.8", "1.1.1.1"

Remove-NetIPAddress -InterfaceAlias $Karta -Confirm:$false -ErrorAction SilentlyContinue
Remove-NetRoute     -InterfaceAlias $Karta -Confirm:$false -ErrorAction SilentlyContinue
New-NetIPAddress    -InterfaceAlias $Karta -IPAddress $IP -PrefixLength $Prefix -DefaultGateway $Brama
Set-DnsClientServerAddress -InterfaceAlias $Karta -ServerAddresses $DNS
Write-Host "[OK] IP: $IP/$Prefix, Brama: $Brama"
🛠️ Narzędzia Administracyjne – Skróty Win+R
Kluczowe przystawki MMC – INF.02
Skrót (Win+R)NarzędzieZastosowanie
dsa.mscActive Directory Users & ComputersTworzenie użytkowników, grup, OU; zarządzanie AD
gpmc.mscGroup Policy ManagementTworzenie GPO, łączenie z OU, edycja zasad
dnsmgmt.mscDNS ManagerStrefy, rekordy A, CNAME, MX, PTR, SRV
dhcpmgmt.mscDHCP ManagerZakresy, wykluczenia, rezerwacje statyczne po MAC
diskmgmt.mscZarządzanie dyskamiRAID 1 (lustrzany), RAID 5, konwersja Basic→Dynamic
compmgmt.mscZarządzanie komputeremZbiorczy dostęp: urządzenia, dyski, usługi, użytkownicy
eventvwr.mscPodgląd zdarzeńLogi systemowe, błędy aplikacji, zdarzenia bezpieczeństwa
services.mscUsługiUruchamianie, zatrzymywanie, tryb startowy usług
gpedit.mscLokalne zasady grupyLokalna konfiguracja bez AD – hasła, prawa
ncpa.cplPołączenia siecioweKonfiguracja IP kart sieciowych (statyczny IP, DNS)
lusrmgr.mscLokalni użytkownicy i grupyKonta lokalne bez AD
🏢 Active Directory – Porady Egzaminacyjne
AD Użytkownicy i Komputery
  • Tworzenie OU: PPM na domenę → Nowy → Jednostka organizacyjna
  • Tworzenie użytkownika: PPM na OU → Nowy → Użytkownik
  • Grupy: typ Zabezpieczenia (do uprawnień), zakres Globalny
  • Reset hasła: PPM na użytkownik → Resetuj hasło
  • Przenoszenie do OU: PPM → Przenieś
  • Wyłączanie konta: PPM → Wyłącz konto
⚠️ Uwaga: Grupy dystrybucyjne NIE mają uprawnień! Zawsze wybieraj typ Zabezpieczenia.
GPO Group Policy Management
  • Tworzenie GPO: PPM na OU → Utwórz obiekt i połącz go tutaj
  • Konfiguracja komputera = stosuje się przy starcie maszyny
  • Konfiguracja użytkownika = stosuje się przy logowaniu
  • Blokowanie dziedziczenia: PPM na OU → Zablokuj dziedziczenie
  • Po zmianie GPO: gpupdate /force
⚠️ Kolejność LSDOU: Local → Site → Domain → OU. GPO z Wymuszone zawsze wygrywa!
DNS Rekordy DNS
  • Strefa do przodu: nazwy → adresy IP
  • Strefa wsteczna: adresy IP → nazwy
  • Rekord A: nazwa → IPv4 (np. srv01 → 192.168.1.10)
  • Rekord CNAME: alias → inna nazwa
  • Rekord MX: serwer poczty (niższy priorytet = ważniejszy)
  • Rekord PTR: IP → nazwa (w strefie wstecznej)
DHCP Zakresy i Rezerwacje
  • Tworzenie zakresu: PPM na IPv4 → Nowy zakres (Kreator)
  • Wykluczenia: adresy w zakresie, które DHCP pominie
  • Rezerwacja: konkretny MAC → zawsze ten sam IP
  • Zakres musi być aktywny (zielona strzałka)
  • Serwer DHCP musi być autoryzowany w AD
⚠️ Uwaga: Adresy statyczne serwerów ZAWSZE wyklucz z zakresu dynamicznego!
💿 Zarządzanie Dyskami – RAID
RAID Typy woluminów dynamicznych Windows Server
Typ RAIDDyskiOdpornośćWydajnośćJak tworzyć
Prosty (JBOD)1BrakNormalnaPPM → Nowy wolumin prosty
Rozłożony (RAID 0)2+Brak (gorszy!)WysokaPPM → Nowy wolumin rozłożony
Dublowany (RAID 1)21 dyskWolniejszy zapisPPM → Nowy wolumin dublowany
RAID-53+1 dyskDobra (parzystość)PPM → Nowy wolumin RAID-5
⚠️ Uwaga: Najpierw skonwertuj dyski Basic → Dynamic (PPM na nagłówek dysku). Operacja nieodwracalna bez utraty danych!
💻 Komendy AD z CMD (dsadd, dsmod, dsquery)
AD CMD dsadd, dsmod, dsquery – najważniejsze
KomendaOpisPrzykład
dsadd user "CN=...,OU=...,DC=..."Tworzy konto użytkownika w ADdsadd user "CN=Jan,OU=Uczniowie,DC=egzamin,DC=local" -samid janek -pwd Haslo1! -disabled no
dsadd group "CN=...,OU=..."Tworzy grupę bezpieczeństwa w ADdsadd group "CN=Inf,OU=Grupy,DC=egzamin,DC=local" -secgrp yes -scope g
dsadd ou "OU=...,DC=..."Tworzy jednostkę organizacyjną OUdsadd ou "OU=Uczniowie,DC=egzamin,DC=local"
dsmod user "CN=..." -pwd NoweHaslo1!Reset hasła użytkownika domenowegodsmod user "CN=Jan,OU=Uczniowie,DC=egzamin,DC=local" -pwd NoweHaslo1!
dsmod user "CN=..." -disabled yesWyłączenie konta użytkownika AD
dsmod group "CN=..." -addmbr "CN=..."Dodanie użytkownika do grupy AD
dsquery user -name "Jan*"Wyszukanie użytkowników w ADdsquery user -name "uczen*"
⚠️ DN: Format: CN=Jan Kowalski,OU=Uczniowie,DC=egzamin,DC=local. CN = Common Name, OU = Org Unit, DC = Domain Component.
🌐 Sieć i Diagnostyka
BASH Komendy sieciowe – ip, ss, ping, ufw
KomendaOpisPrzykład
ip aWyświetla wszystkie interfejsy sieciowe z adresami IP (skrót od ip addr show)ip a
ip addr showPełna wersja – lista interfejsów z adresami IPv4/IPv6ip addr show eth0
ip rTabela routingu (brama domyślna) – skrót od ip route showip r
ip route showPełna tabela routinguip route show
ip addr add IP/PREFIX dev eth0Tymczasowe dodanie adresu IP do interfejsusudo ip addr add 192.168.1.100/24 dev eth0
ip link set eth0 up/downWłączenie / wyłączenie interfejsusudo ip link set eth0 up
pingSprawdzenie dostępności hosta (ICMP)ping -c 4 8.8.8.8
tracerouteŚledzenie trasy pakietu (każdy hop)traceroute google.com
ss -tulpnLista otwartych portów TCP/UDP z procesamisudo ss -tulpn
nslookupKwerenda DNSnslookup google.com 8.8.8.8
sudo ufw enableWłączenie firewalla UFWsudo ufw enable
sudo ufw allow 80/tcpZezwolenie na port 80 TCPsudo ufw allow 22/tcp
sudo ufw status verboseStan i reguły firewallasudo ufw status verbose
NETPLAN Stały adres IP – konfiguracja netplan
Komendy netplan
PRZYKŁAD cat /usr/share/doc/netplan/examples/static.yaml
EDYCJA sudo nano /etc/netplan/00-installer-config.yaml
ZASTOSUJ sudo netplan apply
TEST sudo netplan try
Plik: /etc/netplan/00-installer-config.yaml
network:
  version: 2
  renderer: networkd
  ethernets:
    enp0s3:                    # nazwa interfejsu (sprawdź: ip a)
      dhcp4: no               # wyłączamy DHCP
      addresses:
        - 192.168.1.100/24     # statyczny IP / maska prefiksu
      gateway4: 192.168.1.1  # brama domyślna
      nameservers:
        addresses:
          - 8.8.8.8            # główny DNS
          - 1.1.1.1            # zapasowy DNS
💡 Tip: Sprawdź nazwę interfejsu komendą ip a. Może to być enp0s3, eth0, ens33 itp. Użyj cat /usr/share/doc/netplan/examples/static.yaml jako wzoru konfiguracji.
📁 Pliki i Katalogi
BASH Podstawowe komendy plikowe
KomendaOpisPrzykład
ls -laLista plików z uprawnieniami, właścicielem, ukrytymils -la /etc/
mkdir -pTworzy katalog i wszystkie brakujące katalogi nadrzędnemkdir -p /srv/www/html
rm -rfUsuwa rekurencyjnie katalog (OSTROŻNIE!)rm -rf /tmp/stary
cp -rKopiuje katalog rekurencyjniecp -r /etc/apache2 /backup/
mvPrzenosi lub zmienia nazwęmv plik.txt nowa.txt
catWyświetla zawartość plikucat /etc/passwd
nano / viEdytory terminala (nano = łatwiejszy)sudo nano /etc/dhcp/dhcpd.conf
chmodZmiana uprawnień pliku/kataloguchmod 755 skrypt.sh
chownZmiana właściciela plikuchown www-data:www-data /var/www/html
findWyszukiwanie plików wg kryteriówfind / -name "*.conf" -type f
grep -rSzukanie wzorca w plikach rekurencyjniegrep -r "DocumentRoot" /etc/apache2/
tar -czvfTworzy archiwum tar.gztar -czvf backup.tar.gz /home/user
tar -xzvfRozpakowuje archiwum tar.gztar -xzvf backup.tar.gz -C /tmp/
ln -sTworzy dowiązanie symboliczne (skrót)ln -s /etc/apache2/sites-available/def.conf lnk.conf
👤 Użytkownicy i Grupy
BASH Zarządzanie kontami
# Tworzenie użytkownika z katalogiem domowym
sudo useradd -m -s /bin/bash -c "Jan Kowalski" janek

# Ustawienie hasła
sudo passwd janek

# Dodanie użytkownika do grupy (-aG = append to group)
sudo usermod -aG sudo janek

# Tworzenie grupy
sudo groupadd technicy

# Zmiana grupy głównej użytkownika
sudo usermod -g technicy janek

# Blokowanie / odblokowanie konta
sudo usermod -L janek   # lock
sudo usermod -U janek   # unlock

# Usunięcie użytkownika i katalogu domowego
sudo userdel -r janek

# Informacje o użytkowniku
id janek
groups janek
PLIKI /etc/passwd i /etc/group
# Struktura /etc/passwd (7 pól, separator :)
# login:haslo:UID:GID:opis:katalog_domowy:powloka
janek:x:1001:1001:Jan Kowalski:/home/janek:/bin/bash
# x = hasło w /etc/shadow; UID≥1000 = zwykły użytkownik

# Struktura /etc/group (4 pola)
# nazwa:haslo:GID:członkowie
technicy:x:1002:janek,marta,tomek

# Wyświetl użytkowników i powłoki
cut -d: -f1,7 /etc/passwd

# Pokaż grupy użytkownika
id janek
🔢 chmod – Uprawnienia
BASH Tabela uprawnień i przykłady
WartośćSymbolZnaczenie
4r readOdczyt pliku / listowanie katalogu
2w writeZapis / modyfikacja
1x executeWykonanie pliku / wejście do katalogu
7rwxPełne (4+2+1)
6rw-Odczyt i zapis
5r-xOdczyt i wykonanie
0---Brak uprawnień
PrzykładWłaśc.GrupaInniUżycie
chmod 755rwxr-xr-xPliki exec, katalogi www
chmod 644rw-r--r--Pliki konfiguracyjne, HTML
chmod 600rw-------Klucze SSH, hasła
chmod 777rwxrwxrwxPełen dostęp (unikaj!)
chmod 700rwx------Katalog domowy użytkownika
📦 Zarządzanie Pakietami – apt
APT Najważniejsze komendy – Debian/Ubuntu
KomendaOpis
sudo apt updateAktualizacja listy pakietów z repozytoriów (bez instalacji!)
sudo apt upgrade -yAktualizacja zainstalowanych pakietów
sudo apt install -y PAKIETInstalacja pakietu z zależnościami
sudo apt remove PAKIETUsunięcie pakietu (konfiguracja zostaje)
sudo apt purge PAKIETUsunięcie pakietu wraz z konfiguracją
sudo apt autoremove -yUsunięcie zbędnych zależności
apt search FRAZAWyszukiwanie pakietów
apt list --installedLista zainstalowanych pakietów
dpkg -i PLIK.debInstalacja pakietu .deb pobranego ręcznie
🔧 Diagnostyka Sprzętu
BASH CPU, RAM, płyta główna
# Informacje o procesorze (rdzenie, taktowanie, architektura)
lscpu

# Model CPU z /proc
cat /proc/cpuinfo | grep "model name" | uniq

# Płyta główna i BIOS (wymaga dmidecode)
sudo dmidecode -t baseboard
sudo dmidecode -t memory

# Zużycie pamięci RAM i swap
free -h
BASH Dyski, PCI, USB
# Lista dysków i partycji (drzewo)
lsblk -f

# Szczegółowa lista partycji
sudo fdisk -l

# Zużycie miejsca (czytelny format)
df -h

# Urządzenia PCI (GPU, karta sieciowa)
lspci

# Urządzenia USB
lsusb
Zarządzanie Usługami – systemctl
systemctl Podstawowe komendy
KomendaDziałanie
sudo systemctl start USŁUGAUruchamia usługę natychmiast
sudo systemctl stop USŁUGAZatrzymuje usługę
sudo systemctl restart USŁUGARestartuje usługę (stop + start)
sudo systemctl reload USŁUGAPrzeładowuje konfigurację bez restartu
sudo systemctl enable USŁUGAWłącza autostart przy starcie systemu
sudo systemctl disable USŁUGAWyłącza autostart
sudo systemctl status USŁUGAStatus, logi i PID usługi
sudo journalctl -xe -u USŁUGALogi konkretnej usługi (diagnostyka błędów)
sudo journalctl -f -u USŁUGAŚledzenie logów na żywo (follow)
📡 DHCP – isc-dhcp-server
DHCP Instalacja i konfiguracja
# Instalacja i zarządzanie
sudo apt install -y isc-dhcp-server
sudo systemctl enable --now isc-dhcp-server
sudo systemctl status  isc-dhcp-server
PLIK 1 /etc/default/isc-dhcp-server
# Interfejs nasłuchiwania (sprawdź: ip a)
INTERFACESv4="enp0s3"
INTERFACESv6=""
PLIK 2 /etc/dhcp/dhcpd.conf
default-lease-time 600;
max-lease-time 7200;
authoritative;

subnet 192.168.1.0 netmask 255.255.255.0 {
    range 192.168.1.100 192.168.1.200;
    option routers 192.168.1.1;
    option domain-name-servers 192.168.1.1, 8.8.8.8;
    option domain-name "egzamin.local";
    option subnet-mask 255.255.255.0;
    option broadcast-address 192.168.1.255;
}

# Rezerwacja statyczna (MAC → stały IP)
host drukarka {
    hardware ethernet aa:bb:cc:dd:ee:ff;
    fixed-address 192.168.1.50;
}
🔍 DNS – BIND9
DNS Instalacja i pliki konfiguracyjne
# Instalacja i zarządzanie BIND9
sudo apt install -y bind9 bind9utils
sudo systemctl enable --now bind9

# Sprawdzenie poprawności konfiguracji
sudo named-checkconf
sudo named-checkzone egzamin.local /etc/bind/db.egzamin.local
PLIK 1 /etc/bind/named.conf.local
zone "egzamin.local" {
    type master;
    file "/etc/bind/db.egzamin.local";
};

zone "1.168.192.in-addr.arpa" {
    type master;
    file "/etc/bind/db.192";
};
PLIK 2 /etc/bind/db.egzamin.local – strefa do przodu
$TTL    604800
@   IN  SOA  ns1.egzamin.local. admin.egzamin.local. (
              2024061501  ; Serial (RRRRMMDDNN) – zwiększ po każdej zmianie!
              604800      ; Refresh
              86400       ; Retry
              2419200     ; Expire
              604800 )    ; Negative Cache TTL

@       IN  NS      ns1.egzamin.local.
ns1     IN  A       192.168.1.1
www     IN  A       192.168.1.10
serwer  IN  A       192.168.1.20
ftp     IN  CNAME   serwer.egzamin.local.
@       IN  MX  10  mail.egzamin.local.
mail    IN  A       192.168.1.30
PLIK 3 /etc/bind/db.192 – strefa wsteczna (PTR)
$TTL    604800
@   IN  SOA  ns1.egzamin.local. admin.egzamin.local. (
              2024061501  604800  86400  2419200  604800 )

@       IN  NS   ns1.egzamin.local.
; Podajemy tylko OSTATNI oktet adresu IP!
1       IN  PTR  ns1.egzamin.local.
10      IN  PTR  www.egzamin.local.
20      IN  PTR  serwer.egzamin.local.
30      IN  PTR  mail.egzamin.local.
🌍 Apache2 – Serwer WWW
Apache2 Instalacja i VirtualHost
# Instalacja
sudo apt install -y apache2
sudo systemctl enable --now apache2

# Test składni (ZAWSZE przed restartem!)
sudo apache2ctl configtest

# Włączenie/wyłączenie witryny
sudo a2ensite moja-strona.conf
sudo a2dissite 000-default.conf

# Włączenie modułu (np. mod_rewrite)
sudo a2enmod rewrite ssl
PLIK /etc/apache2/sites-available/000-default.conf
<VirtualHost *:80>
    ServerName  www.egzamin.local
    ServerAlias egzamin.local
    ServerAdmin webmaster@egzamin.local
    DocumentRoot /var/www/html

    <Directory /var/www/html>
        Options Indexes FollowSymLinks
        AllowOverride All
        Require all granted
    </Directory>

    ErrorLog  ${APACHE_LOG_DIR}/error.log
    CustomLog ${APACHE_LOG_DIR}/access.log combined
</VirtualHost>
💡 Tip: Pliki stron w /var/www/html/ muszą być dostępne dla www-data: sudo chown -R www-data:www-data /var/www/html/
🗂️ Samba – Udostępnianie dla Windows
Samba Konfiguracja zasobu sieciowego
# Instalacja i zarządzanie
sudo apt install -y samba
sudo systemctl enable --now smbd

# Tworzenie katalogu udostępnianego
sudo mkdir -p /srv/samba/egzamin
sudo chmod -R 0775 /srv/samba/egzamin

# Dodanie użytkownika Samba (musi istnieć w systemie!)
sudo smbpasswd -a janek

# Sprawdzenie konfiguracji smb.conf
testparm
PLIK /etc/samba/smb.conf – fragment zasobu
[global]
   workgroup = WORKGROUP
   server string = Serwer Samba %v
   server min protocol = NT1

[Egzamin]
   comment = Folder egzaminacyjny
   path = /srv/samba/egzamin
   browsable = yes
   writable = yes
   valid users = @automatycy  # @ = cała grupa
   create mask = 0664
   directory mask = 0775
   guest ok = no
💡 Łączenie z Windows: W eksploratorze: \\adres_ip\Egzamin. Podaj nazwę i hasło Samba ustawione przez smbpasswd.
🔐 SSH – OpenSSH Server
SSH Instalacja i konfiguracja
# Instalacja i start
sudo apt install -y openssh-server
sudo systemctl enable --now ssh

# Zezwolenie SSH w firewallu
sudo ufw allow ssh

# Łączenie jako klient
ssh uzytkownik@192.168.1.1
ssh -p 2222 uzytkownik@192.168.1.1  # niestandardowy port
PLIK /etc/ssh/sshd_config – najważniejsze opcje
Port 2222                    # zmiana portu (domyślny 22)
Protocol 2                   # tylko SSH v2
PermitRootLogin no           # blokada logowania root!
AllowUsers admin janek        # whitelist użytkowników
PasswordAuthentication yes   # logowanie hasłem
PermitEmptyPasswords no      # zakaz pustych haseł
MaxAuthTries 3               # maks. 3 próby logowania
LoginGraceTime 60            # czas na logowanie (sekundy)
⚠️ Uwaga: Po zmianie portu NIE zamykaj bieżącej sesji przed sprawdzeniem nowego portu! Otwórz nowe okno i przetestuj połączenie.
📂 FTP – vsftpd
FTP Instalacja i konfiguracja vsftpd
# Instalacja
sudo apt install -y vsftpd
sudo systemctl enable --now vsftpd
PLIK /etc/vsftpd.conf – kluczowe opcje
anonymous_enable=NO          # brak anonimowych
local_enable=YES             # lokalni użytkownicy mogą się logować
write_enable=YES             # zezwolenie na zapis plików
local_umask=022              # uprawnienia nowych plików (644)
chroot_local_user=YES        # chroot do katalogu domowego
allow_writeable_chroot=YES   # wymagane gdy chroot=YES i katalog zapisywalny
listen=YES
listen_ipv6=NO
🔥 Firewall – UFW
UFW Podstawowe komendy
KomendaOpis
sudo ufw enableWłączenie firewalla
sudo ufw disableWyłączenie firewalla
sudo ufw status verboseStan i aktywne reguły
sudo ufw allow 80/tcpZezwolenie na port 80 TCP
sudo ufw allow 'Apache Full'Profil aplikacji (HTTP + HTTPS)
sudo ufw deny 23/tcpBlokowanie portu Telnet
sudo ufw allow from 192.168.1.10Zezwolenie dla konkretnego IP
sudo ufw delete allow 80Usunięcie reguły
sudo ufw default deny incomingDomyślne blokowanie ruchu przychodzącego
Cron – Harmonogram Zadań
CRON Komendy i składnia crontab
KomendaOpis
crontab -eEdycja tablicy cron bieżącego użytkownika
crontab -lWyświetla aktualną tablicę cron
crontab -rUsuwa całą tablicę cron (OSTROŻNIE!)
sudo crontab -e -u www-dataEdycja cron innego użytkownika
# ┌─ minuta (0-59)   ┌─ godzina (0-23)   ┌─ dzień m. (1-31)
# │                  │                   │  ┌─ miesiąc (1-12)
# │                  │                   │  │  ┌─ dzień tyg. (0=nd, 7=nd)
# *  *  *  *  *   komenda

30 3 * * *   /home/admin/backup.sh         # codziennie o 3:30
0  * * * *   /usr/bin/monitor.sh           # co godzinę
0 17 * * 5   /usr/bin/raport.sh            # każdy piątek 17:00
*/15 * * * * /usr/bin/ping_check.sh        # co 15 minut
@reboot      /home/admin/start_serwer.sh   # przy starcie systemu
@daily       /usr/bin/daily_task.sh        # raz dziennie

# Zapis wyjścia do pliku:
0 2 * * * /home/admin/backup.sh >> /var/log/backup.log 2>&1
🗺️ Ścieżki Konfiguracyjne – Szybki Przegląd
UsługaPlik konfiguracyjnyPortSystemctl
DHCP/etc/dhcp/dhcpd.conf, /etc/default/isc-dhcp-server67/UDPisc-dhcp-server
DNS (BIND9)/etc/bind/named.conf.local, /etc/bind/db.*53/TCP+UDPbind9
Apache2/etc/apache2/sites-available/, ports.conf80/TCP (443)apache2
vsftpd/etc/vsftpd.conf21/TCPvsftpd
Samba/etc/samba/smb.conf445/TCP, 139/TCPsmbd, nmbd
SSH/etc/ssh/sshd_config22/TCPssh
Netplan/etc/netplan/00-installer-config.yaml
Nginx/etc/nginx/nginx.conf, sites-available/80/TCPnginx
🔥 Fotki z konfiguracji - od miłych panów
NETPLAN FOTY Instalacja i konfiguracja
DHCP FOTA Instalacja i konfiguracja
DODATKOWO ODHASZUJ AUTHORITATIVE WAŻNE
PowerShell – Podstawowe Cmdlety
PS1 Nawigacja i pliki
Cmdlet / AliasOpisPrzykład
Get-ChildItem (ls, dir)Lista plików i katalogówGet-ChildItem C:\Users -Recurse -Filter *.log
Set-Location (cd)Zmiana kataloguSet-Location "C:\Program Files"
Copy-Item (cp)Kopiowanie pliku/kataloguCopy-Item "C:\Dane" "D:\Backup" -Recurse
Move-Item (mv)Przenoszenie / zmiana nazwyMove-Item "stara.txt" "nowa.txt"
Remove-Item (rm)Usuwanie pliku/kataloguRemove-Item "C:\Temp\*" -Force
New-ItemTworzenie pliku lub kataloguNew-Item -ItemType Directory -Path "C:\Nowy"
Get-Content (cat)Wyświetlenie zawartości plikuGet-Content "C:\log.txt" -Tail 50
Test-PathSprawdzenie czy ścieżka istniejeTest-Path "C:\Dane\raport.csv"
👤 Użytkownicy i Grupy
PS1 Lokalni użytkownicy i grupy
CmdletOpisPrzykład
Get-LocalUserLista lokalnych kontGet-LocalUser | Select Name, Enabled
New-LocalUserTworzenie lokalnego konta$p = ConvertTo-SecureString "Haslo1!" -AsPlainText -Force; New-LocalUser "janek" -Password $p
Enable-LocalUser / Disable-LocalUserWłącz / wyłącz kontoDisable-LocalUser "janek"
Remove-LocalUserUsuń kontoRemove-LocalUser "janek"
Add-LocalGroupMemberDodanie do grupy lokalnejAdd-LocalGroupMember -Group "Administrators" -Member "janek"
Get-LocalGroupLista lokalnych grupGet-LocalGroup
New-LocalGroupTworzenie nowej lokalnej grupyNew-LocalGroup "Technicy"
PS1 Active Directory – moduł ActiveDirectory
CmdletOpisPrzykład
Import-Module ActiveDirectoryZaładowanie modułu AD (wymagany RSAT lub DC)
New-ADUserTworzenie użytkownika domenowegoNew-ADUser -Name "Jan K." -SamAccountName "janek" -AccountPassword (ConvertTo-SecureString "Haslo1!" -AsPlainText -Force) -Enabled $true -Path "OU=Uczniowie,DC=egzamin,DC=local"
Get-ADUserInformacje o użytkowniku ADGet-ADUser -Identity "janek" -Properties *
Set-ADUserModyfikacja atrybutów kontaSet-ADUser -Identity "janek" -Department "IT"
Enable-ADAccount / Disable-ADAccountWłącz/wyłącz konto ADDisable-ADAccount -Identity "janek"
New-ADGroupTworzenie grupy domenowejNew-ADGroup -Name "Informatycy" -GroupScope Global -GroupCategory Security -Path "OU=Grupy,DC=egzamin,DC=local"
Add-ADGroupMemberDodanie do grupy domenowejAdd-ADGroupMember -Identity "Informatycy" -Members "janek","marta"
New-ADOrganizationalUnitTworzenie OUNew-ADOrganizationalUnit -Name "Uczniowie" -Path "DC=egzamin,DC=local"
🌐 Sieć i Usługi
PS1 Cmdlety sieciowe i usługi
CmdletOpisPrzykład
Get-NetAdapterLista kart sieciowych (MAC, status)Get-NetAdapter | Select Name, Status, MacAddress
New-NetIPAddressStatyczny adres IPNew-NetIPAddress -InterfaceAlias "Ethernet" -IPAddress "192.168.1.100" -PrefixLength 24 -DefaultGateway "192.168.1.1"
Set-DnsClientServerAddressUstawienie DNS dla karty sieciowejSet-DnsClientServerAddress -InterfaceAlias "Ethernet" -ServerAddresses "8.8.8.8","1.1.1.1"
Test-NetConnectionTest połączenia (ping + port TCP)Test-NetConnection -ComputerName "google.com" -Port 443
Get-NetTCPConnectionAktywne połączenia TCP (jak netstat)Get-NetTCPConnection -State Established
Resolve-DnsNameKwerenda DNS (jak nslookup)Resolve-DnsName "google.com" -Type MX
Get-ServiceLista usług Windows ze stanemGet-Service | Where-Object {$_.Status -eq "Running"}
Start-Service / Stop-ServiceStart/Stop usługiRestart-Service -Name "wuauserv"
📜 Pipeline i Skrypty
PS1 Pipeline, zmienne, pętle, warunki
# Pipeline – filtrowanie
Get-Service | Where-Object { $_.Status -eq "Running" }
Get-Process | Sort-Object CPU -Descending | Select-Object -First 10

# Eksport / Import CSV
Get-Process | Export-Csv "procesy.csv" -NoTypeInformation -Encoding UTF8
$dane = Import-Csv "uzytkownicy.csv" -Delimiter ";"

# Zmienne i typy
$tekst  = "Witaj"
$liczba = 42
$tabl   = @("a", "b", "c")

# Pętle
foreach ($el in $tabl) { Write-Host $el }
for ($i=1; $i -le 5; $i++) { Write-Host "Linia $i" }

# Warunki (operatory: -eq -ne -gt -lt -like -match)
if ($liczba -gt 10) { Write-Host "Większe niż 10" }

# Bezpieczne hasło
$secure = ConvertTo-SecureString "Haslo1!" -AsPlainText -Force

# Masowe tworzenie użytkowników AD
$users = @("uczen01", "uczen02", "uczen03")
$haslo = ConvertTo-SecureString "Haslo1!" -AsPlainText -Force
foreach ($u in $users) {
    New-ADUser -SamAccountName $u -Name $u -AccountPassword $haslo -Enabled $true `
               -Path "OU=Uczniowie,DC=egzamin,DC=local"
    Write-Host "[OK] Utworzono: $u"
}
PS1 Execution Policy
KomendaOpis
Get-ExecutionPolicySprawdzenie aktualnej polityki uruchamiania skryptów
Set-ExecutionPolicy RemoteSigned -Scope ProcessZezwolenie na lokalne skrypty (tylko bieżąca sesja – zalecane)
Set-ExecutionPolicy Unrestricted -ForceBez ograniczeń (ryzykowne!)
powershell.exe -ExecutionPolicy Bypass -File skrypt.ps1Jednorazowe uruchomienie z obejściem polityki
⚠️ Jeśli skrypt nie działa: Sprawdź Get-ExecutionPolicy, użyj Set-ExecutionPolicy RemoteSigned -Scope Process.
👤 Użytkownicy i Grupy
AkcjaLinuxWindows CMD
Dodanie użytkownikauseradd -m janeknet user janek /add
Usunięcie użytkownikauserdel -r janeknet user janek /delete
Ustawienie hasłapasswd janeknet user janek NoweHaslo
Blokowanie kontausermod -L janeknet user janek /active:no
Odblokowanie kontausermod -U janeknet user janek /active:yes
Tworzenie grupygroupadd technicynet localgroup technicy /add
Dodanie do grupyusermod -aG technicy janeknet localgroup technicy janek /add
Info o użytkownikuid janeknet user janek
🌐 Sieć
AkcjaLinuxWindows CMD
Konfiguracja IPip a / ip addr showipconfig /all
Tabela routinguip r / ip route showroute print
Odnowienie DHCPdhclient -r; dhclientipconfig /release; /renew
Czyszczenie cache DNSsystemd-resolve --flush-cachesipconfig /flushdns
Test połączeniaping -c 4 IPping IP
Śledzenie trasytraceroute IPtracert IP
Otwarte portyss -tulpnnetstat -ano
Statyczny IP/etc/netplan/*.yamlncpa.cpl lub New-NetIPAddress
Adres MACip link showgetmac /v
📂 Pliki i Katalogi
AkcjaLinuxWindows CMD
Lista plikówls -ladir
Tworzenie katalogumkdir nazwamkdir nazwa
Usunięcie katalogurm -r nazward /s /q nazwa
Kopiowaniecp -r src dstxcopy src dst /E /I
Przenoszeniemv src dstmove src dst
Zawartość plikucat plik.txttype plik.txt
Szukanie tekstugrep "tekst" plikfindstr "tekst" plik
Uprawnieniachmod 755 plikicacls plik /grant User:F
Właścicielchown user pliktakeown /f plik
🖥️ System i Hardware
AkcjaLinuxWindows CMD/WMIC
Czyszczenie ekranuclearcls
Wyłączenieshutdown -h nowshutdown /s /t 0
Restartrebootshutdown /r /t 0
Info o systemiehostnamectl / uname -asysteminfo
CPUlscpuwmic cpu get Name,NumberOfCores
RAMfree -hwmic memorychip get Capacity,Speed
Dyskilsblk / df -hwmic diskdrive get Model,Size
Zarządzanie usługamisystemctl restart/statusnet start/stop / sc query
🔐 Kalkulator Uprawnień Linux (chmod)
Przelicznik uprawnień – zapis ósemkowy ↔ symboliczny
Kod ósemkowy
Zapis symboliczny
rwxr-xr-x
r (4)
w (2)
x (1)
👤 Właściciel
👥 Grupa
🌍 Inni
💡 Typowe wartości: 777 | 755 exec, www | 644 config | 600 SSH | 700 home
🌐 Kalkulator Podsieci IP
Oblicz parametry podsieci na podstawie adresu IP i maski CIDR
/ 24
/1 /32
Maska podsieci
255.255.255.0
Adres sieci
192.168.1.0
Adres broadcast
192.168.1.255
Pierwszy host
192.168.1.1
Ostatni host
192.168.1.254
Dostępnych hostów
254
192.168.1.1/24 → sieć 192.168.1.0 | broadcast 192.168.1.255
💡 Typowe maski: /8 = 16M hostów | /16 = 65534 hostów | /24 = 254 hosty | /30 = 2 hosty (P2P)
ℹ️ Identyfikacja podzespołów — komendy do odczytania info o sprzęcie: CPU, płyta główna, RAM, dyski, karty rozszerzeń.
🪟 Windows – Identyfikacja sprzętu
CMD Graficzne narzędzia (Win+R)
KomendaCo pokazuje
msinfo32Kompleksowe info o systemie, sprzęcie, BIOS, RAM, sieci
dxdiagKarta graficzna, DirectX, monitor, dźwięk
devmgmt.mscMenedżer urządzeń – wszystkie podzespoły, sterowniki
systeminfoRaport tekstowy: OS, RAM, sieć, uptime, aktualizacje
PS PowerShell – Get-CimInstance
Komenda PSCo pokazuje
Get-CimInstance Win32_ProcessorCPU: nazwa, rdzenie, taktowanie
Get-CimInstance Win32_PhysicalMemoryRAM: pojemność, producent, slot, prędkość
Get-CimInstance Win32_BaseBoardPłyta główna: producent, model, S/N
Get-CimInstance Win32_DiskDriveDyski: model, pojemność, interfejs
Get-CimInstance Win32_VideoControllerGPU: model, VRAM, sterownik
Get-CimInstance Win32_BIOSBIOS: producent, wersja, data
Get-ComputerInfoKompleksowy raport: OS, BIOS, CPU, RAM w jednej komendzie
PS Szybki skrypt raportu sprzętowego
Write-Host "=== PROCESOR ===" -ForegroundColor Cyan
Get-CimInstance Win32_Processor | Select-Object Name, NumberOfCores, MaxClockSpeed

Write-Host "=== RAM ===" -ForegroundColor Cyan
Get-CimInstance Win32_PhysicalMemory | Select-Object BankLabel, Manufacturer, @{N='GB';E={[math]::Round($_.Capacity/1GB,0)}}, Speed

Write-Host "=== PŁYTA GŁÓWNA ===" -ForegroundColor Cyan
Get-CimInstance Win32_BaseBoard | Select-Object Manufacturer, Product, SerialNumber

Write-Host "=== DYSKI ===" -ForegroundColor Cyan
Get-CimInstance Win32_DiskDrive | Select-Object Caption, InterfaceType, @{N='GB';E={[math]::Round($_.Size/1GB,0)}}
🐧 Linux – Identyfikacja sprzętu
LINUX CPU, płyta, BIOS
KomendaCo pokazuje
lscpuCPU: architektura, rdzenie, wątki, taktowanie, cache
cat /proc/cpuinfoSurowe dane każdego rdzenia
hostnamectlNazwa hosta, OS, architektura, kernel
sudo dmidecode -t baseboardPłyta główna: producent, model, S/N
sudo dmidecode -t biosBIOS/UEFI: producent, wersja, data
sudo dmidecode -t systemProducent, model komputera, UUID
LINUX RAM, dyski, PCI, USB
KomendaCo pokazuje
sudo dmidecode -t memoryRAM: typ (DDR4/5), pojemność, prędkość, slot
free -hAktualnie użyta/wolna RAM i swap
lsblkDyski i partycje w drzewie z systemem plików
sudo fdisk -lTabele partycji, typ MBR/GPT
lspciUrządzenia PCI: GPU, karta sieciowa, kontrolery
lspci -k | grep -A2 VGAKarta graficzna i aktywny sterownik
lsusbPodłączone urządzenia USB
sudo lshw -shortSkrócona lista wszystkich podzespołów
⚖️ Porównanie: Windows vs Linux – identyfikacja
CelWINLINUX
ProcesorGet-CimInstance Win32_Processorlscpu
Płyta głównaGet-CimInstance Win32_BaseBoardsudo dmidecode -t baseboard
RAMGet-CimInstance Win32_PhysicalMemorysudo dmidecode -t memory
DyskiGet-PhysicalDisk | Select FriendlyName,Sizelsblk
GPUGet-CimInstance Win32_VideoControllerlspci | grep VGA
BIOSGet-CimInstance Win32_BIOSsudo dmidecode -t bios
Pełny raportmsinfo32sudo lshw -html > hw.html
Info o OSsysteminfohostnamectl
🤖 Centrum AI – Narzędzia Egzaminacyjne i Zawodowe
AI TOOLS Szybki dostęp do platform AI – otwierane w nowej karcie
💡 Wskazówka: Każdy przycisk otwiera wybraną platformę AI w nowej karcie przeglądarki. Na egzaminie INF.02 lub podczas nauki możesz korzystać z tych narzędzi do weryfikacji składni, tłumaczenia poleceń i generowania przykładów skryptów.
PORÓWNANIE Zestawienie platform AI – przydatność w INF.02
PlatformaMocne stronyZastosowanie w nauce / egzaminieDostępność
ChatGPT Generowanie skryptów, debugowanie kodu, wyjaśnienia konceptów Pisanie skryptów BAT/PS, objaśnienia komend CMD/Linux Darmowy (GPT-4o mini) / Plus (GPT-4o)
Gemini Integracja z Google Docs/Drive, analiza plików, wyszukiwanie Sprawdzanie aktualnych informacji, analiza dokumentów egzaminacyjnych Darmowy / Advanced (subskrypcja Google One)
Claude AI Duże kontekstowe okno, analiza długich plików, precyzja w kodzie Analiza skryptów PS/Bash, dokumentacja techniczna, wyjaśnienia sieci Darmowy (Claude Sonnet) / Pro (Claude Opus)
Perplexity Odpowiedzi z aktualnymi źródłami internetowymi, cytowania Weryfikacja informacji o systemach, dokumentacja poleceń Darmowy / Pro (subskrypcja)
MS Copilot Integracja z Windows, Office 365, Teams; tryb edycji plików Tworzenie dokumentacji Word/Excel, wsparcie w środowisku Windows Darmowy (Bing) / Microsoft 365 Copilot (firma)
📊 Excel – Funkcje Egzaminacyjne INF.02
EXCEL Pełna lista funkcji wymaganych na egzaminie praktycznym INF.02
ℹ️ Separator argumentów w Excel (polska wersja): W polskiej wersji Microsoft Excel separatorem argumentów funkcji jest ; (średnik). Przykład: =JEŻELI(A1>100;"Tak";"Nie")
Formuła Działanie (Prosto i pod egzamin) Przykład składni
📐 Funkcje matematyczne i statystyczne
=SUMA() Dodaje wszystkie liczby w podanym zakresie komórek. Podstawowa funkcja sumowania. =SUMA(A1:A10) – suma komórek A1 do A10
=SUMA(A1;B1;C1) – suma konkretnych komórek
=ŚREDNIA() Oblicza średnią arytmetyczną (sumę podzieloną przez liczbę wartości) z podanego zakresu. =ŚREDNIA(B2:B20) – średnia ocen z zakresu
=ŚREDNIA(C1:C5)
=MAX() Zwraca najwyższą (maksymalną) wartość liczbową z podanego zakresu. Ignoruje tekst i puste komórki. =MAX(C2:C30) – najwyższy wynik
=MAX(A1;B1;C1)
=MIN() Zwraca najniższą (minimalną) wartość liczbową z podanego zakresu. Ignoruje tekst i puste komórki. =MIN(C2:C30) – najniższy wynik
=MIN(A1;B1;C1)
🔀 Funkcje logiczne i warunkowe
=JEŻELI() Sprawdza warunek logiczny. Jeśli prawda – zwraca pierwszą wartość, jeśli fałsz – drugą. Fundament egzaminu INF.02. =JEŻELI(B2>=50;"Zdał";"Nie zdał")
=JEŻELI(A1="";"Brak danych";A1)
=ORAZ() Zwraca PRAWDA tylko gdy wszystkie warunki są spełnione jednocześnie. Używana wewnątrz =JEŻELI(). =ORAZ(A1>0;A1<100)
=JEŻELI(ORAZ(B2>=50;C2="TAK");"Zaliczony";"Niezaliczony")
=LUB() Zwraca PRAWDA gdy co najmniej jeden warunek jest spełniony. Alternatywa logiczna. =LUB(A1="Tak";A1="TAK")
=JEŻELI(LUB(B2<0;B2>1000);"Błąd";"OK")
📦 Funkcje sumowania i zliczania warunkowego
=SUMA.JEŻELI() Sumuje tylko te komórki z zakresu sumy, które spełniają podane kryterium. Składnia: zakres_kryterium; kryterium; zakres_sumy. =SUMA.JEŻELI(A2:A20;"Jabłka";B2:B20)
Suma sprzedaży tylko dla „Jabłka"
=LICZ.JEŻELI() Zlicza komórki spełniające podane kryterium. Składnia: zakres; kryterium. Nie wymaga zakresu sumy. =LICZ.JEŻELI(C2:C30;">=50")
=LICZ.JEŻELI(D2:D50;"Tak")
🔎 Funkcje wyszukiwania danych
=WYSZUKAJ.PIONOWO() Wyszukuje wartość w pierwszej kolumnie tabeli i zwraca wartość z innej kolumny tego samego wiersza. Czwarty argument: 0 (FAŁSZ) = dokładne dopasowanie – wymagane na egzaminie. =WYSZUKAJ.PIONOWO(E2;A2:C100;3;0)
Szuka E2 w kol. A, zwraca wartość z kol. C
🔤 Funkcje tekstowe
=ZŁĄCZ.TEKSTY()
lub =CONCATENATE()
Łączy (skleja) kilka ciągów tekstowych lub wartości komórek w jeden ciąg. W nowszych wersjach Excel zalecana jest =ZŁĄCZ.TEKSTY() lub operator &. =ZŁĄCZ.TEKSTY(A2;" ";B2) – Imię i Nazwisko
=CONCATENATE(A2;", ";B2)
=A2&" "&B2 – alternatywa z &
EXCEL Przydatne skróty egzaminacyjne
Skrót / TechnikaZastosowanieUwaga egzaminacyjna
F4 (podczas edycji formuły)Przełączanie blokowania odwołań: A1$A$1A$1$A1Blokada $ konieczna przy kopiowaniu formuł WYSZUKAJ.PIONOWO
Ctrl+Shift+EnterFormuła tablicowa (starsza metoda)W nowszych Excelach zastąpiona formułami dynamicznymi
Formatowanie warunkoweFormatuj → Formatowanie warunkowe → Nowa regułaEgzamin może wymagać zmiany koloru wiersza gdy wartość > próg
Odwołanie bezwzględne $A$1Stały adres – nie zmienia się przy kopiowaniu formułyWymagane przy tabeli w =WYSZUKAJ.PIONOWO()

🎯 Symulator Formatowania Warunkowego (Zadanie Egzaminacyjne)

Wpisz wartość liczbową. Jeśli przekroczy próg – cały wiersz zmieni kolor na czerwony, symulując regułę formatowania warunkowego z egzaminu INF.02 (Excel).

Próg alertu: – zmień próg według treści zadania egzaminacyjnego
Lp.
1
Produkt
Laptop XZ-500
Wartość (PLN)
Status
Formuła Excel
⚠️ Na egzaminie: Formatowanie warunkowe ustawiasz przez: Narzędzia główne → Formatowanie warunkowe → Nowa reguła → „Użyj formuły...". Reguła np. =A2>1000 z ustawioną czcionką/wypełnieniem czerwonym. Zaznacz cały zakres wierszy przed zastosowaniem reguły.
📋 LibreOffice Calc – Funkcje Egzaminacyjne INF.02
LIBRE CALC Pełna lista funkcji wymaganych na egzaminie praktycznym INF.02
ℹ️ Separator argumentów w LibreOffice Calc (polska lokalizacja): W polskiej wersji LibreOffice Calc separatorem argumentów jest domyślnie ; (średnik) – tak samo jak w polskim Excelu. Jeśli funkcja nie działa, sprawdź w: Narzędzia → Opcje → LibreOffice Calc → Formuła → Separatory.
Formuła Działanie (Prosto i pod egzamin) Przykład składni (LibreOffice Calc)
📐 Funkcje matematyczne i statystyczne
=SUMA() Dodaje wszystkie liczby w podanym zakresie komórek. Identyczna z Excelem – bez różnic składniowych. =SUMA(A1:A10) – suma zakresu A1:A10
=SUMA(A1;B1;C1) – suma wskazanych komórek
=ŚREDNIA() Oblicza średnią arytmetyczną z podanego zakresu. Identyczna składnia jak w Excelu. =ŚREDNIA(B2:B20)
W ang. wersji Calc: =AVERAGE(B2:B20)
=MAX() Zwraca najwyższą wartość liczbową z zakresu. Puste komórki i tekst są ignorowane – tak samo jak w Excelu. =MAX(C2:C30)
Bez różnic względem MS Excel
=MIN() Zwraca najniższą wartość liczbową z zakresu. Składnia identyczna jak w Excelu. =MIN(C2:C30)
Bez różnic względem MS Excel
🔀 Funkcje logiczne i warunkowe
=JEŻELI() Sprawdza warunek logiczny – zwraca wartość1 gdy prawda lub wartość2 gdy fałsz. W Calc działa identycznie jak w Excelu z separatorem ;. =JEŻELI(B2>=50;"Zdał";"Nie zdał")
Ang. wersja Calc: =IF(B2>=50;"Pass";"Fail")
=ORAZ() Zwraca PRAWDA gdy wszystkie warunki są spełnione. Używana wewnątrz =JEŻELI(). Identyczna z Excelem. =ORAZ(A1>0;A1<100)
=JEŻELI(ORAZ(B2>=50;C2="TAK");"Zaliczony";"Niezaliczony")
=LUB() Zwraca PRAWDA gdy choć jeden warunek jest spełniony. Alternatywa logiczna. Identyczna z Excelem. =LUB(A1="Tak";A1="TAK")
=JEŻELI(LUB(B2<0;B2>1000);"Błąd";"OK")
📦 Funkcje sumowania i zliczania warunkowego
=SUMA.JEŻELI() Sumuje komórki z zakresu spełniające kryterium. Kolejność argumentów: zakres_kryterium; kryterium; zakres_sumy – identyczna z Excelem. Kryterium tekstowe w cudzysłowie. =SUMA.JEŻELI(A2:A20;"Jabłka";B2:B20)
Ang. Calc: =SUMIF(A2:A20;"Jabłka";B2:B20)
=LICZ.JEŻELI() Zlicza komórki z zakresu spełniające kryterium. Dwa argumenty: zakres; kryterium. W Calc składnia identyczna jak w Excelu. =LICZ.JEŻELI(C2:C30;">=50")
Ang. Calc: =COUNTIF(C2:C30;">=50")
🔎 Funkcje wyszukiwania danych
=WYSZUKAJ.PIONOWO() Wyszukuje wartość w pierwszej kolumnie tabeli i zwraca dane z wskazanej kolumny. Czwarty argument: 0 = dokładne dopasowanie (wymagane na egzaminie). W LibreOffice Calc działa identycznie jak w Excelu. =WYSZUKAJ.PIONOWO(E2;$A$2:$C$100;3;0)
Ang. Calc: =VLOOKUP(E2;$A$2:$C$100;3;0)
Uwaga: blokada $A$2:$C$100 ważna przy kopiowaniu!
🔤 Funkcje tekstowe
=ZŁĄCZ.TEKSTY()
lub =CONCATENATE()
Łączy ciągi tekstowe i wartości komórek. W LibreOffice Calc dostępna jest =ZŁĄCZ.TEKSTY() (pol.) oraz =CONCATENATE(). Operator & działa identycznie jak w Excelu i jest często wygodniejszy. =ZŁĄCZ.TEKSTY(A2;" ";B2) – Imię + spacja + Nazwisko
=CONCATENATE(A2;", ";B2)
=A2&" "&B2 – najkrótsza metoda
LIBRE CALC Różnice i uwagi techniczne LibreOffice vs Excel
AspektMicrosoft ExcelLibreOffice Calc
Separator argumentów (PL); (średnik); (średnik) – domyślnie w PL locale
Formatowanie warunkoweNarzędzia główne → Formatowanie warunkoweFormatuj → Formatowanie warunkowe → Warunek…
Nazwa funkcji JEŻELI=JEŻELI() (polska wersja)=JEŻELI() (polska wersja) / =IF() (ang.)
Odwołania bezwzględne$A$1 – klawisz F4$A$1 – klawisz Shift+F4 lub F4
Kreator funkcjiPasek formuły → Wstaw funkcję (fx)Pasek formuły → Kreator funkcji (fx) – bardziej szczegółowy
Rozszerzenie pliku.xlsx (domyślnie).ods (natywny) / .xlsx (zapis kompatybilny)
Tabele przestawneTabela przestawna (PivotTable)Pilot danych (DataPilot) – starsza nazwa, obecnie też „Tabela przestawna"

🎯 Symulator Formatowania Warunkowego (Zadanie Egzaminacyjne – LibreOffice Calc)

Wpisz wartość liczbową. Jeśli przekroczy próg – cały wiersz zmieni kolor na czerwony, symulując regułę formatowania warunkowego z egzaminu INF.02 (LibreOffice Calc).

Próg alertu: – zmień próg według treści zadania egzaminacyjnego
Lp.
1
Produkt
Monitor UHD-27
Wartość (PLN)
Status
Formuła LibreOffice Calc
⚠️ Na egzaminie (LibreOffice Calc): Formatowanie warunkowe ustawiasz przez: Formatuj → Formatowanie warunkowe → Warunek… W oknie dialogowym ustaw: „Wartość komórki" → „jest większa niż" → wpisz próg → kliknij „Nowy styl…" i ustaw czerwone tło. Reguła formułowa: wybierz „Formuła jest" i wpisz np. A2>1000. Pamiętaj o zaznaczeniu całego zakresu przed otwarciem okna formatowania.
🔍
Brak wyników
Nie znaleziono frazy ""